Dolabella. Wenecki malarz Wazów

 
       
  • Jan Feliks Piwarski, Portret Tomasza Dolabelli, przed 1850, cynkografia. Warszawa, Biblioteka Narodowa. Fot. Polona
  • Strop ramowy z obrazami Tomasza Dolabelli z przedstawieniami: Roztropności i nieokreślonej cnoty;  Trzeźwości i Pokoju; Fortuny i Czujności; Przyjaźni i Cierpliwości, ok. 1600, olej, płótno, drewno. Kraków, Arcybractwo Miłosierdzia pw. Bogurodzicy Najświętszej Maryi Panny Bolesnej. Fot. Jakub Śliwa
  • Tomasz Dolabella, Św. Stanisław Biskup i św. Walery adorujący Matkę Boską z Dzieciątkiem, ok. 1614, olej, płótno. Kraków, kościół par. pw. Wniebowzięcia NMP – Mariacki. Fot. Janusz Kozina
  • Jacopo Palma il Vecchio, Madonna z Dzieciątkiem, św. Janem Chrzcicielem i św. Sebastianem, 1516–1518, tempera i olej, deska. Muzeum Narodowe w Poznaniu ze zbiorów Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.   Fot. © Pracownia Fotografii Cyfrowej MNP
  •  

Dolabella. Wenecki malarz Wazów

11 września6 grudnia 2020 r.

Galeria Wystaw Czasowych (II piętro)

To pierwsza wystawa poświęcona twórczości Tomasza Dolabelli, nadwornego malarza polskich królów z dynastii Wazów, uważanego za jednego z ostatnich przedstawicieli manierystycznego malarstwa weneckiego, a równocześnie twórcę, który bardzo silnie wpłynął na styl polskiego malarstwa barokowego. Pracom Dolabelli towarzyszyć będą dzieła innych malarzy weneckich oraz przykłady weneckiego rzemiosła artystycznego stanowiące tło dla jego dorobku artystycznego.

Tomasz Dolabella (urodzony ok. 1570, zmarły w 1650), mieszkający w Polsce od 1598 r. aż do śmierci, pracował na rzecz królów z dynastii Wazów oraz dla biskupów i opatów. Wystawa opiera się na wieloletnich badaniach Jerzego Żmudzińskiego, który proponuje nowatorską interpretację dokonań artysty i bazuje na wielu nowych atrybucjach, potwierdzonych publikacjami i zaakceptowanych przez badaczy polskiej sztuki nowożytnej.

Tło dla obrazów Tomasza Dolabelli będą stanowić przykłady malarstwa włoskiego z okresu XVI wieku takich twórców jak: Jacopo Palma Il Vecchio, Giovanni de Monte czy Domenico Tintoretto. Ponadto prolog wystawy poświęcony będzie weneckim wyrobom luksusowego rzemiosła z XVI wieku, które ze względu na drogocenne materiały, kunszt technologiczny, a wreszcie wysoki poziom artystyczny były towarem eksportowym, chętnie nabywanym przez możnych ówczesnej Europy, w tym Rzeczypospolitej. Pokazywane będą m.in. szkła z Murano, koronki weneckie, przykłady drobnej rzeźby ze złoconego brązu oraz wyroby majoliki z warsztatu Domenico da Venezii – jednego z najświetniejszych w regionie Veneto w XVI wieku.

Główną częścią wystawy będą prace Tomasza Dolabelli. Pokazane zostaną 22 dzieła artysty, wypożyczone głównie z kościołów i klasztorów krakowskich i podkrakowskich, m.in. kościoła Mariackiego, kościoła i klasztoru dominikanów w Krakowie, kościoła pw. Bożego Ciała w Krakowie, kościoła i klasztoru cystersów w Mogile oraz kościoła i klasztoru kamedułów na Bielanach.

Są to obrazy wielkoformatowe, na co dzień trudno dostępne, zdobiące kaplice bądź ołtarze. Ponadto na wystawie prezentowany będzie wyjątkowy obiekt – strop ramowy z obrazami Dolabelli, który zostanie zdemontowany z kamienicy Arcybractwa Miłosierdzia w Krakowie i zamontowany w salach wystawowych Zamku Królewskiego. Wiele obiektów zostało poddanych bądź jest w trakcie konserwacji specjalnie na wystawę. Z tych wszystkich względów wystawa jest dużym wyzwaniem logistycznym.

Obrazom oraz obiektom rzemiosła artystycznego towarzyszyć będą rękopisy i druki.

W sumie pokazanych zostanie 80 obiektów z blisko 30 instytucji.

Wystawie towarzyszyć będzie okolicznościowa publikacja.

Koncepcja i scenariusz: Jerzy Żmudziński

Kuratorka: dr Magdalena Białonowska

Scenografia: Studio Govenlock