Galeria Wettynów

Galeria Wettynów
Galeria Wettynów
Galeria Wettynów
 Galeria Wettynów
Galeria Wettynów
Galeria Wettynów
Galeria Wettynów

Galeria Wettynów

Nowa ekspozycja stała dostępna od 26 kwietnia 2022 r.
 

„Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa” – zwykła mawiać polska szlachta, z sentymentem odnosząc się do popularnego mitu na temat okresu rządów drugiego z królów elekcyjnych z dynastii Wettynów. Entuzjazmu tego nie podzielali historiografowie, kojarzący epokę saską przede wszystkim z postępującym rozkładem państwa. Nowa ekspozycja stała w Zamku Królewskim przywołuje ducha tej niejednoznacznej i przez to fascynującej epoki w dziejach Rzeczypospolitej.


Pochodząca z Saksonii dynastia Wettynów, obecna na polsko-litewskim tronie w osobach Augusta II Mocnego i jego syna Augusta III, nie zapisała się w polskiej historiografii złotymi zgłoskami. Można wręcz powiedzieć, że „czasy saskie” obrosły czarną legendą. Czy tak surowy osąd jest zasłużony?
Z czysto politycznego punktu widzenia z pewnością tak. Błędy w polityce zagranicznej i brak niezbędnych reform wewnętrznych doprowadziły do osłabienia autorytetu władzy królewskiej, czemu towarzyszył wzrost pozycji rodów magnackich, tworzących zwalczające się frakcje, zdolnych korumpować szlachtę i prowadzić własną politykę, niejednokrotnie sprzeczną z racją stanu. Skutkiem tego był narastający kryzys państwa, który ostatecznie miał doprowadzić do upadku Rzeczypospolitej.

Warto jednak pamiętać, że pod względem rozwoju kultury i obyczajów okres saski był niezwykle barwny i ciekawy, a przede wszystkim ważny – a jako taki z pewnością wart specjalnego upamiętnienia.

Dlatego prócz okazałej, bogato zdobionej fasady od strony Wisły, a także odtworzonej w sposób nawiązujący do epoki saskiej Sali Senatorskiej od teraz będzie można podziwiać w Zamku Królewskim także nową ekspozycję stałą nawiązującą do ponad sześciu dekad panowania Sasów.     



Galeria Wettynów to pomieszczenie urządzone na wzór królewskich lub arystokratycznych pomieszczeń reprezentacyjnych z pierwszej połowy XVIII wieku. Zarówno zgromadzone w niej dzieła sztuki, jak i umeblowanie noszą znamiona dominujących stylów artystycznych tamtych lat: rokoka oraz regencji.

Obecne w pomieszczeniu oryginalne meble z epoki zakupione zostały specjalnie z myślą o tej ekspozycji w antykwariatach Paryża, Madrytu i Modeny. Wśród nich wyróżnia się przede wszystkim zespół włoskich konsol i luster w bogato rzeźbionych złoconych ramach oraz paryskich komód sarkofagowych, intarsjowanych, z zachowanymi kompletami oryginalnych brązów. Na blatach wyeksponowane są m.in. pochodzące z kolekcji Augusta III zabytkowe wazy, przekazane w darze od rządu NRD.


Komplet ,,radziwiłłowskich” siedzisk w stylu Ludwika XV kryty jest XVIII-wiecznym haftem na kanwie przedstawiającym sceny figuralne o charakterze mitologiczno-alegorycznym, jak np. Apollo i muzy.

Ściany pokoju pokrywają obrazy, głównie portrety władców oraz członków rodziny królewskiej, ale także sceny z życia dworu. Większość dzieł pochodzi ze zbiorów Andrzeja Ciechanowieckiego.

Początek panowania Sasów w Rzeczypospolitej dokumentuje monumentalny obraz Elekcja Augusta II w 1697 autorstwa Martina Altomontego (1657–1745), przedstawiający zebraną na polu elekcyjnym szlachtę obradującą nad wyborem nowego monarchy. W tle widnieje panorama Warszawy z Zamkiem Królewskim.

Spośród wizerunków samego Augusta II najbardziej przyciąga uwagę rzadki w polskich zbiorach jego konny posążek wykonany przed 1725 rokiem według Guillaume’a de Groffa (ok. 1676–1742). Wysoki kunszt malarski prezentują z kolei portrety dwóch nieślubnych synów monarchy: gen. Fryderyka Augusta Rutowskiego (1702–1764), pochodzącego ze związku z Turczynką Fatimą, malowany ok. 1724 r. przez Louisa de Silvestre’a mł. (1675–1760), i Jerzego Saskiego (1707–1774), feldmarszałka i gubernatora Drezna, ze związku z ks. Urszulą Lubomirską, wykonany przez Antona Graffa (1736-1813) ok. 1768 r.

Wśród obrazów można znaleźć aż osiem przedstawień Fryderyka Krystiana, syna Augusta III, przyszłego elektora saskiego i niedoszłego kandydata do polskiego tronu, a także wizerunki Fryderyka Augusta I, króla Saksonii i księcia warszawskiego, syna Fryderyka Krystiana, oraz jego żony Marii Amalii Augusty Wittelsbach  dzięki czemu dynastia Wettynów reprezentowana jest w Galerii w czterech pokoleniach.

Ekspozycja z pewnością posłuży za doskonałe tło dla niejednej opowieści o tym fascynującym i burzliwym rozdziale w dziejach Rzeczypospolitej, jakim była epoka saska i pomoże zrozumieć go w całej jego barwnej złożoności.


Relacja z uroczystego otwarcia Galerii Wettynów oraz wystawy Stanisław Małachowski. Bohater. Mit. Symbol